VISORA Cách kiểm tra doanh nghiệp có xuất hiện trên ChatGPT và Google AI hay không?
Doanh nghiệp có thể đầu tư vào website, SEO và nội dung nhưng vẫn chưa biết thương hiệu có xuất hiện khi khách hàng tìm kiếm bằng AI hay không.
Đây là một vấn đề cần được kiểm tra bằng dữ liệu thay vì suy đoán. Việc website có thứ hạng tốt trên Google không đồng nghĩa thương hiệu chắc chắn xuất hiện trong câu trả lời của ChatGPT hoặc Google AI. Ngược lại, thương hiệu có thể được AI nhắc đến thông qua những nguồn thông tin khác ngoài website chính thức.
Bài viết này hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng quy trình kiểm tra khả năng hiển thị trên các nền tảng AI, phân biệt giữa được nhắc đến, được trích dẫn và được đề xuất, đồng thời theo dõi kết quả theo thời gian.
1. Khả năng hiển thị trên AI là gì?
Khả năng hiển thị trên AI là mức độ thương hiệu hoặc nội dung của doanh nghiệp xuất hiện trong những câu trả lời được tạo ra bởi các hệ thống AI khi người dùng đặt câu hỏi liên quan.
Để kiểm tra chính xác hơn, doanh nghiệp cần phân biệt ba trạng thái.
Được nhắc đến: Tên thương hiệu xuất hiện trong câu trả lời, nhưng chưa chắc website được sử dụng làm nguồn.
Được trích dẫn: Hệ thống cung cấp liên kết hoặc chỉ rõ nguồn thông tin liên quan đến nội dung trả lời. Cần kiểm tra xem nguồn đó có thực sự là website của doanh nghiệp hay không.
Được đề xuất: Thương hiệu được đưa ra như một lựa chọn phù hợp với nhu cầu của người dùng, chẳng hạn khi họ hỏi nên chọn đơn vị cung cấp một dịch vụ cụ thể.
Ba trạng thái này không thể thay thế cho nhau. Một thương hiệu có thể được nhắc đến mà không được đề xuất, hoặc được trích dẫn trong một câu trả lời nhưng không nằm trong danh sách lựa chọn.
Vì vậy, chỉ ghi nhận việc tên thương hiệu xuất hiện là chưa đủ để đánh giá hiệu quả AI Search.
2. Cần kiểm tra những nền tảng nào?
Doanh nghiệp nên bắt đầu với những nền tảng phù hợp với thị trường và hành vi khách hàng mục tiêu.
ChatGPT
Thử nghiệm các câu hỏi kiến thức, câu hỏi so sánh và yêu cầu tìm nhà cung cấp. Khi tính năng tìm kiếm web được sử dụng, hãy ghi nhận các nguồn được dẫn và kiểm tra xem website doanh nghiệp có xuất hiện hay không.
Không nên mặc định mọi câu trả lời trong ChatGPT đều được tạo từ kết quả tìm kiếm web.
Google Search và các tính năng AI của Google
Kiểm tra những truy vấn khách hàng có thể sử dụng trên Google, bao gồm truy vấn thương hiệu, truy vấn dịch vụ và câu hỏi có ý định tìm nhà cung cấp.
Nếu AI Overviews hoặc AI Mode khả dụng với tài khoản, khu vực và truy vấn đang kiểm tra, hãy ghi nhận riêng kết quả AI và kết quả tìm kiếm thông thường.
Không phải truy vấn nào cũng hiển thị tính năng AI, vì vậy không nên coi việc tính năng này không xuất hiện là bằng chứng doanh nghiệp không đủ điều kiện.
Các nền tảng AI khác
Tùy đối tượng khách hàng, doanh nghiệp có thể mở rộng thử nghiệm sang những hệ thống AI khác mà khách hàng thực sự sử dụng.
Nên xác định trước danh sách nền tảng và duy trì cách kiểm tra nhất quán. Không cần thử mọi nền tảng ngay từ đầu nếu chưa có nguồn lực phù hợp.
3. Xây dựng bộ câu hỏi kiểm tra
Chất lượng của việc kiểm tra phụ thuộc đáng kể vào cách đặt câu hỏi. Nếu chỉ hỏi tên thương hiệu, doanh nghiệp sẽ không biết mình có được tìm thấy khi khách hàng chưa biết thương hiệu hay không.
Hãy chia câu hỏi thành bốn nhóm.
Nhóm 1: Câu hỏi kiến thức
Mục tiêu là kiểm tra khả năng nội dung của doanh nghiệp xuất hiện khi người dùng tìm hiểu một vấn đề.
Ví dụ:
- AI Search là gì?
- GEO là gì và khác SEO như thế nào?
- Làm thế nào để doanh nghiệp cải thiện khả năng được AI tìm thấy?
Nhóm 2: Câu hỏi về dịch vụ
Mục tiêu là xem thương hiệu có xuất hiện khi người dùng tìm giải pháp cho một nhu cầu cụ thể.
Ví dụ:
- Những giải pháp nào giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng hiển thị trên AI Search?
- Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để triển khai GEO?
- Làm thế nào để đánh giá hiệu quả tối ưu khả năng hiển thị trên AI?
Nhóm 3: Câu hỏi so sánh và lựa chọn nhà cung cấp
Đây là nhóm gần với mục tiêu AI Recommendations nhất.
Ví dụ:
- Tôi nên cân nhắc những tiêu chí nào khi chọn đơn vị tư vấn AI Search?
- Có những đơn vị nào cung cấp dịch vụ GEO tại Việt Nam?
- Làm thế nào để so sánh các đơn vị tư vấn khả năng hiển thị trên AI?
Không nên chỉ sử dụng những câu hỏi có chứa tên VISORA, vì cách hỏi đó không phản ánh đầy đủ khả năng được khám phá khi khách hàng chưa biết thương hiệu.
Nhóm 4: Câu hỏi về chính thương hiệu
Mục tiêu là kiểm tra tính chính xác và nhất quán của thông tin doanh nghiệp.
Ví dụ:
- VISORA cung cấp những dịch vụ gì?
- VISORA phù hợp với nhóm doanh nghiệp nào?
- Website chính thức của VISORA là gì?
Nếu AI trả lời sai, thiếu thông tin hoặc nhầm lẫn với một thương hiệu khác, hãy ghi lại câu trả lời và nguồn liên quan để xác định vấn đề cần xử lý.
4. Quy trình kiểm tra từng bước
Bước 1: Chuẩn bị danh sách câu hỏi
Chọn khoảng 10–20 câu hỏi ban đầu, đại diện cho các nhóm nhu cầu ở trên. Đây là quy mô thử nghiệm thực tế để bắt đầu, không phải tiêu chuẩn chính thức của Google hoặc các nền tảng AI.
Mỗi câu hỏi nên có mục đích rõ ràng và liên quan đến dịch vụ mà doanh nghiệp thực sự cung cấp.
Bước 2: Kiểm tra từng câu hỏi trên từng nền tảng
Nhập câu hỏi vào nền tảng tương ứng và lưu lại kết quả. Nếu nền tảng có chế độ tìm kiếm web, hãy ghi rõ chế độ sử dụng.
Không nên sửa câu hỏi liên tục để cố làm thương hiệu xuất hiện. Mục tiêu là quan sát kết quả từ một bộ câu hỏi được xác định trước.
Bước 3: Ghi nhận thương hiệu và nguồn dẫn
Với mỗi câu trả lời, hãy ghi nhận:
- Tên thương hiệu có xuất hiện hay không.
- Website chính thức có được dẫn hay không.
- Nguồn nào được dùng để hỗ trợ câu trả lời, nếu nền tảng hiển thị.
- Thương hiệu có được đề xuất cho nhu cầu cụ thể hay chỉ được nhắc tên.
- Thông tin có chính xác và còn cập nhật hay không.
Nếu không có liên kết hoặc nguồn hiển thị, hãy ghi “không xác định được nguồn”, thay vì đoán hệ thống đã lấy thông tin từ đâu.
Bước 4: Lưu bằng chứng
Lưu ngày kiểm tra, nền tảng, câu hỏi, nội dung câu trả lời và liên kết nguồn khi có.
Ảnh chụp màn hình có thể hữu ích để đối chiếu về sau, nhưng cần lưu ý rằng kết quả hiển thị có thể thay đổi theo thời gian.
Bước 5: Lặp lại kiểm tra
Thực hiện lại theo lịch cố định, chẳng hạn mỗi tháng, hoặc sau khi có thay đổi lớn về nội dung website.
Khi so sánh, hãy giữ nguyên câu hỏi và cách kiểm tra nếu có thể. Nếu thay đổi câu hỏi, nền tảng hoặc chế độ tìm kiếm, cần ghi lại thay đổi để tránh so sánh sai.
5. Cách tính tỷ lệ hiển thị trên AI
Doanh nghiệp có thể tự xây dựng chỉ số theo dõi nội bộ. Điều quan trọng là định nghĩa rõ chỉ số trước khi đo.
Ví dụ, nếu kiểm tra 20 câu hỏi và thương hiệu xuất hiện trong 6 câu trả lời, tỷ lệ xuất hiện quan sát được là:
Tỷ lệ xuất hiện = Số câu trả lời có nhắc đến thương hiệu / Tổng số câu hỏi hợp lệ đã kiểm tra × 100%.
Trong ví dụ này:
6 / 20 × 100% = 30%.
Tuy nhiên, con số 30% chỉ mô tả kết quả của bộ câu hỏi và điều kiện kiểm tra đó. Nó không có nghĩa VISORA có 30% khả năng được AI đề xuất trên toàn bộ thị trường.
Nên theo dõi riêng ít nhất ba chỉ số:
Tỷ lệ được nhắc đến: Số câu trả lời có nhắc đến thương hiệu chia cho tổng số câu hỏi hợp lệ.
Tỷ lệ được dẫn nguồn: Số câu trả lời có dẫn website chính thức chia cho tổng số câu hỏi hợp lệ.
Tỷ lệ được đề xuất: Số câu trả lời thực sự đề xuất thương hiệu cho nhu cầu liên quan chia cho tổng số câu hỏi thuộc nhóm đánh giá nhà cung cấp.
Các tỷ lệ này cần có quy tắc ghi nhận rõ ràng. Một câu trả lời có thể vừa nhắc đến, vừa dẫn nguồn, vừa đề xuất thương hiệu; do đó không nên cộng ba tỷ lệ thành một chỉ số duy nhất.
6. Mẫu bảng theo dõi kết quả
Doanh nghiệp có thể sử dụng bảng tính với các cột sau:
| Ngày kiểm tra | Nền tảng | Câu hỏi | Được nhắc đến | Website được dẫn | Được đề xuất | Độ chính xác | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ngày kiểm tra | ChatGPT | Câu hỏi 1 | Có/Không | Có/Không | Có/Không | Đúng/Một phần/Sai | Nguồn hoặc nhận xét |
| Ngày kiểm tra | Google AI | Câu hỏi 2 | Có/Không | Có/Không | Có/Không | Đúng/Một phần/Sai | Nguồn hoặc nhận xét |
Đây là mẫu ghi nhận, không phải dữ liệu kết quả thực tế của VISORA. Chỉ điền kết quả sau khi đã thực hiện kiểm tra.
Nên thống nhất thế nào được tính là “được đề xuất”. Chẳng hạn, việc thương hiệu chỉ được liệt kê trong phần ví dụ không nhất thiết tương đương với việc được khuyến nghị như một nhà cung cấp phù hợp.
7. Nếu doanh nghiệp không xuất hiện, nên làm gì?
Không xuất hiện trong một câu trả lời không đủ để kết luận website có vấn đề. Hãy xác định loại vấn đề trước khi chọn giải pháp.
Trường hợp 1: Website khó được tìm thấy
Kiểm tra khả năng truy cập, liên kết nội bộ, trạng thái lập chỉ mục trên Google và những hạn chế kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến việc truy xuất nội dung.
Có thể sử dụng Google Search Console để kiểm tra tình trạng trên Google. Kết quả này không đại diện cho mọi nền tảng AI.
Trường hợp 2: Thông tin thương hiệu chưa rõ ràng
Rà soát tên doanh nghiệp, mô tả dịch vụ, trang Giới thiệu, trang dịch vụ và hồ sơ trên những nguồn liên quan.
Đảm bảo nội dung giải thích rõ doanh nghiệp cung cấp gì, phục vụ ai và có cơ sở nào để khách hàng đánh giá.
Trường hợp 3: Nội dung chưa trả lời câu hỏi khách hàng
Bổ sung những nội dung thực sự cần thiết như hướng dẫn, giải thích khái niệm, so sánh có tiêu chí và nghiên cứu tình huống có bằng chứng.
Không nên tạo thêm nhiều bài chỉ nhằm tăng số lượng nếu chúng không giải quyết vấn đề mới.
Trường hợp 4: AI đưa thông tin sai
Ghi lại câu trả lời, kiểm tra nguồn được dẫn và xác định thông tin sai bắt nguồn từ website của doanh nghiệp hay nguồn bên ngoài, nếu có đủ bằng chứng.
Sau đó, cập nhật nguồn mà doanh nghiệp kiểm soát và liên hệ đơn vị quản lý nguồn bên ngoài khi phù hợp. Việc sửa nội dung không bảo đảm câu trả lời AI sẽ được cập nhật ngay.
Trường hợp 5: Thương hiệu không được đề xuất
Kiểm tra xem doanh nghiệp có thực sự phù hợp với nhu cầu trong câu hỏi hay không, thông tin về dịch vụ có đủ rõ ràng hay không và những tiêu chí lựa chọn nào đang được thể hiện trong câu trả lời.
Không nên cố đưa thương hiệu vào mọi truy vấn. Mục tiêu hợp lý là tăng khả năng được cân nhắc trong những tình huống doanh nghiệp thực sự có thể đáp ứng nhu cầu khách hàng.
8. Những sai lầm khi đo lường AI Search
Chỉ kiểm tra một lần. Kết quả có thể thay đổi theo thời điểm, câu hỏi và nền tảng.
Chỉ kiểm tra câu hỏi có tên thương hiệu. Điều này không phản ánh khả năng khách hàng khám phá thương hiệu từ những truy vấn chung.
Đánh đồng được nhắc đến với được đề xuất. Hai trạng thái có ý nghĩa khác nhau và cần được ghi nhận riêng.
Cho rằng một nguồn được trích dẫn là nguồn duy nhất. Một câu trả lời có thể sử dụng nhiều nguồn, trong khi một số nền tảng không hiển thị đầy đủ quá trình tạo câu trả lời.
Coi tỷ lệ tự kiểm tra là chỉ số thị trường. Kết quả từ một bộ câu hỏi nội bộ không đại diện cho toàn bộ người dùng hoặc mọi truy vấn.
Tuyên bố hiệu quả khi chưa có dữ liệu trước và sau. Muốn đánh giá sự thay đổi, doanh nghiệp cần có dữ liệu nền, phương pháp nhất quán và ghi nhận các yếu tố có thể ảnh hưởng.
9. Cách VISORA có thể sử dụng quy trình này
Đối với mục tiêu Google Search, AI Search và AI Recommendations, VISORA có thể xây dựng quy trình theo dõi gồm bốn phần:
- Xác định bộ câu hỏi đại diện cho nhu cầu khách hàng.
- Kiểm tra sự hiện diện của thương hiệu trên các nền tảng đã chọn.
- Ghi nhận nguồn, ngữ cảnh xuất hiện và độ chính xác của thông tin.
- Đề xuất cải thiện nội dung và đo lại bằng cùng phương pháp.
Nếu công bố kết quả nghiên cứu hoặc sử dụng dữ liệu trong nội dung tiếp thị, VISORA nên nêu rõ thời điểm kiểm tra, số lượng câu hỏi, nền tảng được kiểm tra và giới hạn của phép đo.
Điều này giúp phân biệt kết quả quan sát được với tuyên bố quảng cáo, đồng thời tạo nền tảng để đánh giá tiến triển theo thời gian.
Kết luận
Kiểm tra khả năng hiển thị trên ChatGPT và Google AI không nên chỉ là việc nhập tên thương hiệu rồi quan sát một câu trả lời. Doanh nghiệp cần một bộ câu hỏi có mục đích, cách ghi nhận nhất quán và quy trình kiểm tra lặp lại.
Bằng cách phân biệt việc được nhắc đến, được trích dẫn và được đề xuất, doanh nghiệp có thể hiểu rõ hơn tình trạng hiện tại, xác định vấn đề cần cải thiện và đánh giá kết quả một cách thận trọng.
Không có phép đo nội bộ nào bảo đảm dự đoán hoàn toàn cách AI sẽ trả lời mọi người dùng. Giá trị của quy trình nằm ở việc cung cấp dữ liệu có thể kiểm tra để đưa ra quyết định tốt hơn.
Nguồn tham khảo
- Google Search Central — AI features and your website: https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features
- Google Search Console — Công cụ theo dõi hiệu suất tìm kiếm: https://search.google.com/search-console/about
- OpenAI Help Center — Searching the web with ChatGPT: https://help.openai.com/en/articles/9237897-searching-the-web-with-chatgpt
- Google Search Central — Creating helpful, reliable, people-first content: https://developers.google.com/search/docs/fundamentals/creating-helpful-content